Ile kolorów na kubku ma sens i kiedy lepiej zrobić minimalizm?

Jeśli wpisujesz w wyszukiwarkę: Ile kolorów na kubku ma sens i kiedy lepiej zrobić minimalizm? — to znaczy, że jesteś już o krok dalej niż większość osób zamawiających kubki „na szybko”. To pytanie nie jest tylko o estetykę. To pytanie o czytelność, wrażenie premium, powtarzalność w produkcji i o to, czy kubek będzie używany codziennie, czy stanie się „pamiątką z eventu” wrzuconą do szafki.

Z perspektywy praktyka znakowania kubków (i projektowania pod realne ograniczenia ceramiki, powłoki i krzywizny) najczęstszy błąd brzmi: „Skoro można drukować full color, to zróbmy wszystko”. Tyle że możliwość techniczna nie zawsze oznacza najlepszy efekt marketingowy i użytkowy.

W tym artykule dostajesz konkretną metodę: kiedy 1–2 kolory są najlepszym wyborem, kiedy warto iść w 3–5, a kiedy pełny kolor ma sens — oraz jak uniknąć typowych pułapek projektu na kubek.

Szybka odpowiedź eksperta (TL;DR)

Najczęściej „ma sens”:

• 1–2 kolory, gdy kubek ma wyglądać premium, być używany codziennie i nie krzyczeć reklamą (subtelny branding, B2B, welcome pack, merch „do noszenia i do biura”).
• 2–4 kolory, gdy budujesz spójny system wizualny i chcesz różnicować warianty, ale nadal zależy Ci na czytelności i stabilności serii.
• Full color, gdy sednem jest obraz: fotografia, ilustracja, gradienty, przejścia tonalne, albo gdy kubek ma „robić efekt” na pierwszym kontakcie (event, kampania, edycja limitowana) — i masz kontrolę nad podłożem/powłoką oraz profilem koloru.

Jeżeli masz wybrać jedną zasadę, która działa w 80% przypadków: najpierw zadbaj o kontrast i hierarchię, dopiero potem o liczbę kolorów. W praktyce to kontrast i kompozycja decydują, czy kubek jest czytelny z dystansu i czy wygląda „drogo”.

Najważniejsze rozróżnienie: liczba kolorów ≠ złożoność projektu

W praktyce te dwa pojęcia są mylone, a to prowadzi do nietrafionych decyzji:

• Możesz mieć projekt dwukolorowy, który jest chaotyczny (bo ma drobne detale, gęstą typografię i brak oddechu).
• Możesz mieć projekt full color, który jest bardzo czytelny (bo ma jedno silne ognisko uwagi, kontrolę jasności i proste masy).

Dlatego w produkcji i w projektowaniu stosuje się podejście „warstwowe”: najpierw kontrolujesz jasność i hierarchię, potem dopiero dobierasz kolor jako „doprawienie” treści.

Warto tu znać jedną rzecz z percepcji: rozdzielczość naszego widzenia jest silniej związana z kanałem luminancji (różnicą jasności) niż z samą barwą. W badaniach neurofizjologicznych i psychofizycznych (m.in. Livingstone i Hubel, 1988; oraz klasyczne prace o czułości na kontrast) powtarza się wniosek praktyczny: jeśli elementy mają podobną jasność, to nawet różne kolory mogą z dystansu „zlewać się” w jedną plamę.

To dokładnie dlatego projekty oparte na minimalizmie często wyglądają bardziej premium: w minimalizmie zwykle łatwiej utrzymać duże, wyraźne różnice jasności i klarowną hierarchię.

Dlaczego „więcej kolorów” nie zawsze daje lepszy efekt

Na kubku działają trzy mechanizmy, które w projektowaniu na płaskim ekranie są często ignorowane:

1. Ograniczona powierzchnia percepcyjna: kubek oglądasz obrotowo, fragmentami. To nie jest plakat ani strona www. Informacja musi „trzymać się” nawet wtedy, gdy widzisz tylko 30–60% grafiki.
2. Krzywizna i strefa uchwytu: część nadruku zawsze „ucieknie” za ucho, a drobny detal na krzywiźnie traci ostrość szybciej niż na płaskim.
3. Przetwarzanie poznawcze: im większa złożoność bodźca, tym więcej pracy dla mózgu. W badaniach nad processing fluency (m.in. Reber, Schwarz i Winkielman, 2004; Alter i Oppenheimer, 2009) konsekwentnie widać, że rzeczy łatwiejsze w przetwarzaniu częściej są oceniane jako „lepsze”, „bardziej wiarygodne” i „bardziej estetyczne”.

To nie znaczy, że bogata grafika jest zła. To znaczy, że na kubku musisz bardzo świadomie zarządzać złożonością: wielokolorowość ma sens wtedy, gdy wnosi informację albo emocję, a nie wtedy, gdy „wypełnia pustkę”.

W praktyce projektowej świetnie działa proste rozróżnienie:

• jeśli kolor niesie funkcję (kodowanie kategorii, hierarchia, akcent, odróżnienie elementów) — jest uzasadniony,
• jeśli kolor jest tylko ozdobą, która nie poprawia czytelności ani charakteru marki — zwykle jest kosztem (w jakości, w stabilności serii, w odbiorze).

Mini-protokół eksperta: jak ocenić projekt kubka w 6 minut (zanim dodasz kolejne kolory)

To jest procedura, którą można zrobić na gotowym projekcie (nawet w PDF), zanim wejdziesz w iteracje „dodajmy jeszcze gradient / cień / tło”:

1. Test dystansu (1–2 m): zrób podgląd projektu w skali takiej, jak na kubku, i odsuń się na 1–2 metry. Czy wciąż wiesz, co jest „główną informacją”? Jeśli nie — problemem jest hierarchia, a nie liczba kolorów.
2. Test skali (miniatura): zmniejsz projekt do wysokości ok. 2–3 cm na ekranie. Jeśli wszystko się rozsypuje, jest za dużo drobnych elementów na nośnik o krzywiźnie.
3. Test „bez koloru”: spłaszcz projekt do skali szarości. Jeśli kompozycja przestaje działać, to znaczy, że polegasz na barwie zamiast na kontraście jasności.
4. Test uchwytu: nałóż na projekt prostokąt „strefy ryzyka” przy uchu (margines bezpieczeństwa). Czy przypadkiem najważniejszy element nie wpada w tę strefę?
5. Test czystości tła: jeśli tło jest kolorowe lub teksturowane, zadaj pytanie: czy ono zwiększa czytelność, czy tylko zwiększa złożoność?
6. Test powtarzalności: czy w projekcie są elementy, które w serii łatwo się „rozjadą” (delikatne przejścia tonalne, subtelne szarości, bardzo ciemne czernie na granicy brązu)? Jeśli tak, to albo upraszczasz, albo planujesz prototyp i akceptację próbki.

W tym protokole nie chodzi o to, żeby zawsze iść w minimalizm. Chodzi o to, żeby decyzja o wielu kolorach była świadoma i wynikała z celu, a nie z chęci „upiększenia”.

Ile kolorów na kubku ma sens: 3 scenariusze, które działają w realu

Scenariusz 1: Minimalizm (1–2 kolory) — „premium i codziennie”

Minimalizm na kubku to nie „brak projektu”. To projekt, w którym:

• masz jedną myśl przewodnią,
• dbasz o proporcje i oddech,
• pracujesz kontrastem i rytmem,
• ograniczasz ryzyko błędów w strefie uchwytu.

To podejście najczęściej wygrywa, gdy kubek ma być używany w pracy lub w domu: ma stać na biurku i pasować do każdego otoczenia. W tego typu zastosowaniach lepiej działa branding dyskretny, bo użytkownik nie czuje, że „nosi reklamę”.

Minimalizm jest też świetną strategią, gdy Twoja marka chce wyglądać „technicznie” i „czysto”. Z perspektywy odbioru to bardzo spójne z tym, co wiemy o processing fluency: proste, łatwe w przetwarzaniu bodźce częściej wywołują wrażenie profesjonalizmu i jakości (Reber, Schwarz i Winkielman, 2004; Alter i Oppenheimer, 2009). To nie jest magia — to efekt obciążenia poznawczego.

Warto też pamiętać o tym, co pokazują badania nad uwagę i „clutter” w komunikacji wizualnej (np. Pieters, Wedel i Batra, 2010): kiedy bodźców jest za dużo, uwaga rozprasza się szybciej. Minimalizm pomaga wygrać o tę jedną sekundę skupienia, gdy ktoś sięga po kubek.

Ekspercki detal, który robi różnicę: jeśli robisz projekt 1–2 kolorowy, zaplanuj wersję pozytyw/negatyw. Na kubku ten sam znak może wyglądać „inaczej premium” w zależności od tego, czy jest ciemny na jasnym, czy jasny na ciemnym. W praktyce wersja negatywowa (jasny znak na ciemnym polu) często lepiej znosi drobne zmiany odcienia w serii, bo oko mocniej „czyta” krawędzie niż wnętrze plamy.

Scenariusz 2: System (2–4 kolory) — „spójnie, ale nie nudno”

Jeżeli kubek jest elementem zestawu (np. odzież + kubek), to najlepiej działa system: ograniczona paleta, ale kilka wariantów kompozycji. Wtedy „liczba kolorów” jest mniej ważna niż konsekwencja.

W praktyce dla marek świetnie sprawdza się model:

• kolor bazowy (tło lub główny znak),
• kolor akcentu (podkreślenie, kropka, pasek, mały moduł),
• ewentualnie jeden kolor pomocniczy (np. neutralny lub „sygnałowy”).

Jeżeli projektujesz merch jako kolekcję, a nie pojedynczy gadżet, myśl o tym jak o systemie: te same zasady palety, typografii i modułów, ale warianty dopasowane do nośnika.

Scenariusz 3: Full color (wiele kolorów) — „obraz jest treścią”

Full color ma sens, gdy:

• sprzedajesz ilustrację (kubek jako nośnik artystyczny),
• potrzebujesz przejść tonalnych (np. fotografia, realistyczne światło),
• kampania jest oparta na mocnym „first impression” i efekt ma być natychmiastowy.

Ale nawet tu działa zasada jakości: full color nie zwalnia z dyscypliny kontrastu. Jeżeli obraz ma zbyt wiele podobnych tonów (mała różnica jasności), to z dystansu robi się „szum”, a nadruk na krzywiźnie dodatkowo go spłaszcza.

W tym miejscu warto przywołać klasyczną obserwację z psychologii estetyki i złożoności: preferencja dla bodźców często rośnie wraz ze złożonością, ale tylko do pewnego punktu — potem zaczyna spadać (Berlyne, 1971). Na kubku ten „punkt przegięcia” zwykle jest niżej niż na plakacie, bo nośnik jest mniejszy i obrotowy.

Kiedy minimalizm na kubku jest lepszym wyborem (konkretne przypadki)

Minimalizm jest zwykle najlepszą strategią, gdy spełniasz przynajmniej dwa z poniższych warunków:

• kubek ma żyć długo (codzienne użycie w zmywarce, w biurze),
• marka jest premium lub chce wyglądać „dojrzałe”,
• kubek ma trafić do osób decyzyjnych (B2B) i ma budować zaufanie,
• projekt ma bazować na typografii, znaku, krótkim haśle,
• nakład jest większy i zależy Ci na stabilności między partiami.

W praktyce minimalizm lepiej znosi też typowe różnice produkcyjne. Jeżeli w serii pojawi się minimalne przesunięcie odcienia lub mikroróżnica w nasyceniu, to przy projekcie 1–2 kolorowym zazwyczaj jest to niewidoczne. W projekcie wielokolorowym te drobne różnice potrafią rozbić spójność (np. „ten niebieski jest inny niż na poprzedniej partii”).

Przykład z produkcji: „ten sam plik, a inny kolor” bez błędu po stronie projektu

To jest realny mechanizm, z którym spotyka się każda marka:

• Partia A kubków ma minimalnie inną biel powłoki (bardziej ciepłą),
• Partia B ma bardziej chłodną biel i nieco inny połysk.

Na projekcie minimalistycznym (np. czarny znak + jeden akcent) różnica jest najczęściej pomijalna. Na projekcie full color — zwłaszcza opartym na beżach, szarościach i „delikatnych” cieniach — nagle wychodzi, że skóra na zdjęciu robi się bardziej różowa albo szarości wyglądają „brudno”. To nie dlatego, że ktoś „źle wydrukował”, tylko dlatego, że zadziałał zestaw: podłoże + profil + oświetlenie + percepcja.

W branży do obiektywnego opisu takich różnic używa się przestrzeni CIE Lab i miar różnicy barwy (np. CIEDE2000; Sharma, Wu i Dalal, 2005). Nie musisz tego liczyć samodzielnie, ale warto mieć świadomość: jeśli projekt opiera się na subtelnych półtonach, musi mieć większą kontrolę produkcji* (prototyp, akceptacja próbki, stałe podłoże, powtarzalny proces).

Kiedy projekt wielokolorowy (albo full color) naprawdę ma sens

Wielokolorowość jest uzasadniona, gdy daje jedną z trzech korzyści:

1. Informacyjną: kolory kodują elementy (np. warianty produktu, kategorie, mapę, infografikę).
2. Emocjonalną: paleta buduje konkretny nastrój (np. lato, energia, pop-art) i jest częścią obietnicy marki.
3. Treściową: bez wielu kolorów projekt traci sens, bo jest obrazem (fotografia, ilustracja).

Przykład z praktyki: jeśli robisz kubek jako element dropu i sprzedajesz go jak produkt (a nie jak nośnik logotypu), pełny kolor bywa przewagą. Jeśli jednak kubek jest narzędziem „kontaktowym” (biuro, rytuał, codzienność), często wygrywa projekt spokojniejszy.

Produkcja i technologia: co naprawdę „robi” kolory na kubku

W dyskusji o liczbie kolorów łatwo wpaść w uproszczenie: „ta technologia ma full color, a ta nie”. W praktyce najważniejsze jest coś innego: jak zachowują się półtony, czernie i drobny detal na realnym kubku.

Dwie najczęstsze „niespodzianki” w kolorze: czerń i szarości

Jeżeli projekt ma dużo kolorów, prawie zawsze pojawia się temat czerni i szarości, bo to one pokazują „kondycję procesu”.

1) Czernie
W full color czernie mogą wpadać w brąz lub zieleń, jeśli:

• plik ma złożoną „bogatą czerń” (mieszanka CMY + K) i proces ma drobne wahania,
• profil lub konwersja robi niechciany „color cast” w cieniach,
• podłoże ma ciepłą biel, która optycznie ociepla całość.

W projektach minimalistycznych często stosuje się czernie „prostsze” (mniej wrażliwe na mikroodchylenia), dlatego minimalizm potrafi wyglądać stabilniej w serii.

2) Szarości i delikatne cienie
Szarości są bezlitosne: najmniejsza zmiana równowagi CMY daje od razu widoczny zafarb. Jeśli Twój projekt opiera się na „delikatnych” szarościach, planuj to jak projekt premium: prototyp, akceptacja, stałe podłoże i procedura.

Najczęstsze ograniczenia, które wpływają na decyzję o minimalizmie:

• powłoka i szkliwo (różnice bieli, połysku i chłonności),
• realna temperatura i docisk (szczególnie przy transferach),
• krzywizna i geometria (rozciąganie obrazu przy obrocie, „martwa strefa” przy uchu),
• zarządzanie kolorem (profil, konwersje, czernie, ograniczenie całkowitego pokrycia).

Jeśli chcesz zrozumieć techniczną stronę: powłokę, ryzyko ghostingu, „brudne” cienie i to, dlaczego czas/temperatura/docisk zmieniają odbiór kolorów — dobrym tłem jest poradnik: Sublimacja – co warto wiedzieć i skąd czerpać wiedzę?.

Jak ekspert planuje kontrolę jakości kolorów na kubku (bez laboratoriów)

Nie musisz kupować spektrofotometru, żeby pracować jak profesjonalista. Wystarczy konsekwencja:

• Jedna próbka wzorcowa: zaakceptowana sztuka (master), do której porównujesz kolejne partie.
• Stałe warunki oceny: obejrzyj kubek w świetle dziennym i w ciepłym sztucznym. Zjawisko metamerii (różne postrzeganie kolorów w różnych źródłach światła) jest realne — dlatego ocena tylko „pod lampą w biurze” bywa złudna.
• Prosty test użytkowy: jeśli kubek ma być „do zmywarki”, zrób serię testową (kilkanaście cykli) i oceń, czy kolory bledną, a krawędzie się nie „rozmywają”. W branży odporność ceramiki na zmywanie ocenia się m.in. w standardach typu EN 12875 (odporność na mycie w zmywarce) — warto wymagać od dostawcy deklaracji i potwierdzenia metody testu.

To podejście jest szczególnie ważne przy projektach full color i półtonach: jeśli seria ma być powtarzalna, musisz mieć „kotwicę” jakości, a nie ocenę „na oko” za każdym razem od zera.

Rzecz, o której większość projektów zapomina: „strefa uchwytu” i margines bezpieczeństwa

Kubek jest nośnikiem obrotowym, ale ucho tworzy strefę, której użytkownik nie widzi w całości. Projektowo masz trzy dobre strategie:

• projekt frontowy: nadruk jest „po jednej stronie” i ma czytelny kadr dla osoby praworęcznej lub leworęcznej (świadomie wybierasz),
• projekt panoramiczny: nadruk „owija się”, ale kluczowy element nie może wpaść pod ucho,
• projekt modułowy: dwa mniejsze kadry po obu stronach, z pustą strefą przy uchu.

Wielokolorowość zwiększa ryzyko, że najważniejszy element „ucieknie” w złe miejsce. Minimalizm daje tu wyższą tolerancję: nawet jeśli część zniknie, projekt nadal działa.

Trzy krótkie przykłady (kiedy minimalizm wygrywa, a kiedy full color)

Poniższe przykłady są celowo „życiowe” — takie briefy pojawiają się najczęściej.

Przykład A: B2B i osoby decyzyjne (minimalizm)

Cel: kubek jako element relacji i profesjonalizmu (onboarding klienta, partnerzy, spotkania).
Najlepszy wybór: 1–2 kolory + dużo oddechu.

Dlaczego: w B2B kubek często stoi w biurze obok sprzętu i dokumentów. Zbyt kolorowy projekt szybko zaczyna wyglądać jak gadżet eventowy. Minimalizm daje wrażenie „pewności marki” i jest zgodny z tym, co wiemy o processing fluency: łatwo przetwarzany bodziec częściej wywołuje wrażenie jakości (Reber i in., 2004).

Przykład B: Event i masowy zasięg (więcej kolorów)

Cel: „wow” na pierwszym kontakcie i łatwa identyfikacja na zdjęciach.
Najlepszy wybór: 3–6 kolorów, ale z bardzo mocną hierarchią (jeden element hero).

Dlaczego: na evencie kubek jest częścią scenografii i zdjęć. Większa liczba kolorów może pomóc wyróżnić się w tle, o ile nie zabija czytelności z dystansu.

Przykład C: Edycja limitowana / ilustracja (full color)

Cel: sprzedajesz grafikę jako produkt.
Najlepszy wybór: full color, ale z kontrolą półtonów.

Dlaczego: tutaj obraz jest treścią. Minimalizm byłby sztucznym ograniczeniem, bo odbiera wartość. Za to kluczowe jest to, żeby projekt był odporny na krzywiznę i różnice partii: większe plamy, mniej mikrodetalu, pilnowanie jasności w cieniach.

Metoda 5 pytań: jak dobrać liczbę kolorów bez zgadywania

Zamiast zaczynać od pytania „ile kolorów?”, zacznij od pięciu pytań, które prowadzą do właściwej decyzji:

1. Jaka jest rola kubka? (produkt do sprzedaży / prezent / nośnik wizerunku / element zestawu)
2. Gdzie będzie używany? (biuro, dom, event, horeca) i czy ma „pasować do wszystkiego”?
3. Co ma być zapamiętane po 3 sekundach? (logo, hasło, styl, ilustracja) — jedna rzecz, nie pięć.
4. Jak wygląda projekt z dystansu 1–2 metrów? Jeśli z daleka jest nieczytelny, to liczba kolorów jest prawie na pewno za duża albo źle zorganizowana.
5. Jak będziesz kontrolować powtarzalność? (prototyp, akceptacja próbki, tolerancja koloru, stałe podłoże/powłoka)

Jeżeli po tych pytaniach nadal masz wątpliwości, zastosuj bezpieczny kompromis: 2–3 kolory + jeden mocny akcent. To najczęściej daje efekt „markowy”, ale bez chaosu.

Tabela: ile kolorów na kubku ma sens w zależności od celu

Druga tabela: objaw → przyczyna → poprawka (dla projektów z wieloma kolorami)

To jest fragment „diagnostyczny”, który przyspiesza rozmowę między projektantem a produkcją:

Najczęstsze błędy w projektach wielokolorowych (i jak je naprawić)

Poniżej pięć problemów, które widzę najczęściej w projektach „full color na kubek” — i szybkie sposoby naprawy:

• Za dużo podobnych tonów → podnieś kontrast jasności (nie tylko nasycenie); niech projekt ma wyraźną hierarchię.
• Drobne detale na krzywiźnie → uprość rysunek, pogrub linie, usuń mikro-teksty; kubek nie jest billboardem.
• Kluczowy element przy uchu → przesuń kadr, zaplanuj margines bezpieczeństwa, rozważ układ modułowy.
• „Wszystko jest ważne” → wybierz 1 element hero, resztę potraktuj jako tło.
• Brak testu prototypu → zamów próbkę i oceń w świetle dziennym oraz sztucznym; to najszybsza droga do jakości.

Jeśli chcesz podejść do tego naprawdę profesjonalnie, dodaj jeszcze jeden krok: zapisz założenia w briefie. Nie „w mailu”, tylko jako 6–10 zdań specyfikacji:

• jaki ma być odbiór (premium vs event),
• gdzie grafika ma być czytelna (front/panoramicznie),
• dla kogo jest kadr (praworęczni/leworęczni lub oba),
• tolerancja w kolorze (czy dopuszczasz różnice między partiami, czy wymagasz mastera),
• czy kubek ma być „do zmywarki” i jak to będzie weryfikowane.

To nie jest biurokracja. To jest oszczędność czasu, bo większość „poprawek kolorów” wynika z tego, że nikt nie ustalił, co jest ważniejsze: efekt ilustracyjny czy stabilność w serii.

Podsumowanie: minimalizm to strategia, nie ograniczenie

Odpowiedź na pytanie „ile kolorów na kubku ma sens” brzmi: tyle, ile jest potrzebne, by przekazać jedną myśl — i ani jednego więcej. W realnej produkcji kubków częściej wygrywa projekt prosty, dobrze skomponowany i kontrastowy niż przeładowana grafika, nawet jeśli technologia pozwala na pełny kolor.

Jeśli masz cel premium i długie użytkowanie, minimalizm jest zwykle najmądrzejszym wyborem. Jeśli sprzedajesz obraz lub potrzebujesz tonalności, full color jest uzasadniony — ale wymaga większej dyscypliny projektu i kontroli procesu.

FAQ – Ile kolorów na kubku ma sens i kiedy lepiej zrobić minimalizm?

Ile kolorów na kubku ma sens w praktyce?
Najczęściej 1–3 kolory w projekcie daje najlepszy kompromis między czytelnością, estetyką premium i powtarzalnością w produkcji. Full color ma sens wtedy, gdy treścią projektu są przejścia tonalne, fotografia lub ilustracja — i masz pewność co do podłoża/powłoki oraz kontroli koloru.

Kiedy minimalizm na kubku działa lepiej niż grafika wielokolorowa?
Minimalizm wygrywa w codziennym użyciu (biuro/dom), w projektach premium, w B2B oraz gdy nadruk ma być dyskretny i „nie-reklamowy”. Zwykle daje wyższą czytelność z dystansu, mniejsze ryzyko błędów przy uchu i lepszą tolerancję na różnice partii.

Czy sublimacja oznacza, że mogę dać dowolną liczbę kolorów bez konsekwencji?
Technicznie sublimacja przenosi obraz w pełnym kolorze (CMYK), ale konsekwencje nadal są projektowe i produkcyjne: zbyt duża złożoność obniża czytelność, a bez kontroli profilu/parametrów rośnie ryzyko bandingu, „brudnych” cieni i rozjazdów między seriami.

Jak ograniczyć liczbę kolorów bez utraty charakteru marki?
Zamiast „ucinać” kolory przypadkowo, buduj hierarchię: wybierz kolor bazowy + akcent, a resztę informacji przenieś w kontrast, typografię i rytm kompozycji. Dla spójności w merchu używaj jednej palety (np. 2–4 kolory) i wariantów: jasny/ciemny, pozytyw/negatyw.

Co najczęściej psuje efekt na kubku, gdy projekt ma dużo kolorów?
Najczęściej: zbyt drobne detale (giną na krzywiźnie), brak marginesu przy uchu, zbyt niska różnica jasności (wszystko „zlewa się”), oraz brak kontroli koloru (profil, powłoka, docisk i realna temperatura) powodujący przesunięcia odcieni i zabrudzone półtony.